ECOVIS System Rewident

ul. Garażowa 5A
02-651 Warszawa
Tel.: +48 22 380 03 80
E-Mail

ECOVIS LEGAL POLAND

ul. Belwederska 9A
00-761 Warszawa
Tel.: +48 22 400 45 85
E-Mail

Newsletter No. 04/2020

02.07.2020

Niniejsze wydanie newsletteru pozostaje głównie w tematyce związanej z kryzysem wywołanym epidemią COVID-19. Przedstawimy Państwu niektóre z rozwiązań najnowszej, czwartej już edycji tarczy antykryzysowej, która niedawno została uchwalona przez polski Parlament. Wspomnimy również o tarczy finansowej Państwowego Funduszu Rozwoju, podsumujemy opinie przedsiębiorców na temat regulacji antykryzysowych, przypomnimy o ważnych terminach i podpowiemy w jaki sposób można zaoszczędzić! Nie zapomnimy również o innych, niezwiązanych z epidemią aktualnościach ze świata prawa. Zapraszamy do lektury!

1. Tarcza antykryzysowa 4.0 – co nowego dla przedsiębiorców?

Dnia 19 czerwca 2020 r. Sejm przyjął ostateczną wersję ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19, czyli tzw. tarczę antykryzysową 4.0. Ustawa po podpisaniu przez Prezydenta weszła już w życie. Oto niektóre z wprowadzonych instrumentów prawnych, które mogą mieć szczególne znaczenie dla przedsiębiorców.

1) Nowości dla przedsiębiorców-pracodawców

  • Nowe zasady dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
    Od teraz o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych będzie się mógł zwrócić pracodawca, który nie wprowadził dla swoich pracowników przestoju, przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy. Warunkiem, który trzeba spełnić, jest zanotowanie przez przedsiębiorcę spadku obrotów gospodarczych (w wymiarze 15% albo 25% – tak jak dotychczas). Oznacza to, że nie będzie już konieczności zawierania porozumień ze związkami zawodowymi albo reprezentacją pracowników. Wynagrodzenia będą dofinansowane do połowy ich wysokości, jednak nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego – tak jak dotychczas dla obniżonego wymiaru czasu pracy. Pozostałe warunki pozostają co do zasady niezmienione
  • Przestój ekonomiczny i obniżenie wymiaru czasu pracy – nowe możliwości wprowadzenia
    Nowa ustawa pozwala pracodawcom, którzy zanotowali spadek przychodów ze sprzedaży towarów lub usług w następstwie wystąpienia COVID-19, w związku z czym wystąpił istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń, na objęcie pracowników obniżonym wymiarem czasu pracy albo przestojem ekonomicznym. Nie będzie już zatem konieczne wykazanie określonej wysokości spadku obrotów (15% albo 25%) dla wprowadzenia tych instrumentów (chyba że pracodawca chce się ubiegać o uzyskanie dofinansowania do wynagrodzeń). Należy oczywiście zaznaczyć, że skorzystanie z tego rozwiązania nie wyklucza możliwości złożenia wniosku o dofinansowanie, gdy tylko zostanie spełniona przesłanka spadku obrotów.
  • Praca zdalna – doprecyzowanie zasad
    Nowe regulacje zakładają, że wykonywanie pracy zdalnej może zostać polecone pracownikowi, który ma umiejętności i możliwości techniczne oraz lokalowe do wykonywania takiej pracy i pozwala na to rodzaj pracy. Obowiązek zapewnienia narzędzi i materiałów potrzebnych do wykonywania pracy zdalnej oraz obsługa logistyczna pracy zdalnej spoczywają na pracodawcy. Co więcej, doprecyzowane zostało, że na polecenie pracodawcy, pracownik wykonujący pracę zdalną będzie miał obowiązek prowadzić ewidencję wykonanych czynności, uwzględniającą w szczególności opis tych czynności, a także datę oraz czas ich wykonania. Pracownik będzie musiał sporządzać tę ewidencję w formie i z częstotliwością określoną w poleceniu pracodawcy. Zgodnie z nowymi przepisami pracodawca może w każdym czasie cofnąć polecenie wykonywania pracy zdalnej, co do tej pory mogło budzić pewne wątpliwości.
  • Udzielanie zaległych urlopów
    Mimo tego, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego już wcześniej dopuszczona została taka możliwość, ustawodawca postanowił uregulować w tarczy antykryzysowej kwestię udzielania pracownikom zaległego urlopu. Zgodnie z nowym przepisem, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, pracodawca może udzielić pracownikowi, w terminie przez siebie wskazanym, bez uzyskania zgody pracownika i z pominięciem planu urlopów, urlopu wypoczynkowego niewykorzystanego przez pracownika w poprzednich latach kalendarzowych, w wymiarze do 30 dni urlopu. Pracownik będzie zobowiązany taki urlop wykorzystać.
  • Prawo rozwiązania umowy o zakazie konkurencji
    W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, strony umowy o zakazie konkurencji obowiązującym po ustaniu stosunku pracy (a także umowy agencyjnej, zlecenia, innej umowy o świadczenie usług oraz umowy o dzieło), na rzecz których ustanowiono zakaz działalności konkurencyjnej, mogą ją wypowiedzieć z zachowaniem terminu 7 dni.

2) Dopłaty do kredytów

Dzięki wprowadzonym przepisom przedsiębiorcy, którzy odczuli skutki epidemii COVID-19, będą mieli możliwość zaciągnięcia kredytów o obniżonym oprocentowaniu. Wszystko to za sprawą dopłat do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych dla zapewnienia płynności finansowej. W praktyce oznacza to, że zgodnie z przepisami Tarczy 4.0 banki będą udzielać przedsiębiorstwom dotkniętym skutkami COVID-19 kredytów, a do odsetek dopłaci Bank Gospodarstwa Krajowego ze środków budżetu państwa. Umowy kredytu z dopłatą mogą być zawierane do dnia 31 grudnia 2020 r.

3) Czasowe przepisy antyprzejęciowe – ochrona polskich firm

Tarcza antykryzysowa 4.0 nadaje Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uprawnienia w zakresie ochrony polskich przedsiębiorstw przed przejęciami. Nowe prawo ma obejmować spółki prowadzące działalność istotną dla porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego, czyli m.in. takie, które zajmują się wytwarzaniem energii elektrycznej, produkcją chemikaliów, nawozów oraz wyrobów chemicznych, powadzą działalność telekomunikacyjną czy też w zakresie przetwórstwa mięsa, mleka, zbóż oraz owoców i warzyw. Transakcje nabycia znaczącej liczby udziałów (czyli zgodnie z ustawą co najmniej 20%) w takich podmiotach będą podlegały kontroli. Ma to dotyczyć przedsiębiorstw, których przychód na terytorium Polski przekroczył równowartość 10 milionów euro w którymkolwiek z dwóch lat obrotowych poprzedzających zgłoszenie chęci przejęcia. Nowe zasady kontroli przejęć polskich spółek będą obowiązywać przez 2 lata.

4) Mikropożyczki umarzane z urzędu i zwolnione z egzekucji

Tarcza 4.0 wyłącza konieczność składania przez przedsiębiorcę wniosku o umorzenie mikropożyczki. Oznacza to, że pożyczka wraz z odsetkami podlega umorzeniu automatycznie, pod warunkiem, że mikroprzedsiębiorca będzie prowadził działalność gospodarczą przez okres 3 miesięcy od dnia jej udzielenia. Dodatkowo wprowadzono zasadę, że środki pochodzące z pożyczki nie podlegają egzekucji sądowej ani administracyjnej, a także są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego.

Wspomniana ustawa, zwana tarczą antykryzysową 4.0, zawiera o wiele więcej mechanizmów mających na celu złagodzenie skutków kryzysu związanego z epidemią COVID-19. Zapraszamy do śledzenia naszych alertów prawnych oraz mediów społecznościowych – będziemy Państwa informować również o innych kwestiach istotnych dla przedsiębiorców.

2. Tarcza finansowa PFR dla dużych firm

9 czerwca 2020r. rozpoczęło się wdrażanie drugiego z filarów Tarczy Finansowej PFR – programu pomocowego dla dużych firm. Odmiennie niż w przypadku programu przeznaczonego dla MŚP, pomoc udzielana jest bezpośrednio przez Państwowy Fundusz Rozwoju. Przez formularz dostępny na stronie https://pfrsa.pl/tarcza250 można już składać wniosek o dofinansowanie. Na składanie wniosków firmy mają czas do końca roku, natomiast udzielanie pomocy będzie możliwe do końca 2021 roku.

Jak wspomniano program jest dedykowany dla dużych przedsiębiorców, tj. posiadających ponad 249 pracowników oraz notujących roczny obrót przekraczający 50 milionów EURO, i którzy spełnią dodatkowe warunki takie jak zanotowanie określonego spadku obrotów gospodarczych. Jednak skorzystać z niego będą mogły również firmy z sektora MŚP, które zatrudniają powyżej 150 pracowników, a ich roczny obrót w 2019 r. przekracza 100.000.000 zł, oczywiście również przy spełnieniu dodatkowych warunków.

Program wsparcia dla dużych przedsiębiorstw o łącznej wartości 25 mld zł oferuje trzy rodzaje finansowania:

  • finansowanie płynnościowe
  • finansowanie preferencyjne
  • finansowanie inwestycyjne.

Możliwe będzie skorzystanie z kilku form finansowania, z zastrzeżeniem, że łączna kwota finansowania nie przekroczy limitów kwotowych określonych przez warunki programowe i notyfikacje programów przez Komisję Europejską.

3. Przedsiębiorcy nie oceniają dobrze rządowej „Tarczy Antykryzysowej” – co dalej?

Badanie „KoronaBilans MŚP” (przeprowadzone przez IMAS International pod koniec kwietnia 2020 r.) pokazuje że 49,3% mikro, małych i średnich przedsiębiorców ocenia jako złą swoją aktualną sytuację ekonomiczną. Dodatkowo, ponad połowa firm biorących udział w badaniu przewiduje, że w najbliższych trzech miesiącach ich sytuacja finansowa pogorszy się jeszcze bardziej. Nic więc dziwnego w tym że większość firm chce skorzystać z pomocy oferowanej w ramach przygotowywanych przez rząd kolejnych edycji tarczy antykryzysowej. Szczególnie zainteresowane rządową pomocą są małe przedsiębiorstwa (aż 86,2%). Sondaż zwraca uwagę, że największym zainteresowaniem spośród rozwiązań „tarczy” cieszą się ulgi, zwolnienia składek ZUS oraz dofinansowania do wynagrodzeń. Najmniejsze zainteresowanie natomiast budzą pożyczki i kredyty na preferencyjnych warunkach.

Mimo chęci skorzystania z „tarczy”, przedsiębiorstwa nie są zadowolone z przygotowanych rozwiązań. Powszechna jest opinia, że oferowane wsparcie nie jest wystarczające i postuluje się aby dopłaty do wynagrodzeń i postojowego były wyższe. Dobrze przyjęte byłoby także umorzenie części podatków. Ponad to, problemem jest również to, że procedury, które trzeba przejść aby otrzymać pomoc, są zbyt skomplikowane i postuluje się ich uproszczenie.

Być może uchwalona w zeszłym tygodniu przez Sejm ustawa zwana tarczą antykryzysową 4.0 wpłynie pozytywnie na dostępność środków pomocowych, co wydaje się możliwe biorąc pod uwagę zwiększenie katalogu podmiotów mogących ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzeń. Należy przy tym jednak zauważyć, że zgodnie z wypowiedziami medialnymi przedstawicieli rządu czwarta edycja tarczy antykryzysowej ma być tą ostatnią. Trudno zatem dziś określić czy przedsiębiorcy będą mogli liczyć na coś więcej.

4. Przypominamy! Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych tylko do końca września!

Tarcza antykryzysowa w wersji obowiązującej już od kwietnia bieżącego roku oferuje przedsiębiorcom możliwość wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy w przypadku objęcia pracowników przestojem ekonomicznym bądź obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19.

Wielu pracodawców już skorzystało z tej możliwości. Jeżeli również Państwa firma ucierpiała z powodu COVID-19 i zanotowała w tym roku spadek obrotów, nadal istnieje możliwość złożenia wniosku o dofinansowanie. Przypominamy, że zgodnie z najnowszą edycją tarczy antykryzysowej nie jest już konieczne wprowadzanie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy. Otwiera to nowe możliwości dla pracodawców w trudnej sytuacji, jednak należy pamiętać, że termin składania wniosków jest ograniczony! Przepisy wprowadzające dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika ze środków FGŚP obowiązują przez 180 dni od dnia wejścia w życie ustawy tj. do 27 września 2020 r. Przypominamy, że wnioski należy składać do wojewódzkich urzędów pracy właściwych miejscowo dla danego przedsiębiorcy. Można tego dokonać w formie elektronicznej za pomocą platformy praca.gov.pl.

5. Ulgi B+R oraz IP Box – szansa na oszczędności

W czasach kryzysu warto rozejrzeć się za sposobami na zaoszczędzenie. Jeśli Państwa firma prowadzi działalność innowacyjną, dobrym pomysłem mogą okazać się ulgi IP Box oraz B+R. Co ciekawe, możliwe jest równoczesne skorzystanie z obu ulg!

Ulga B+R, czyli ulga na działalność badawczo-rozwojową, daje możliwość odliczenia od podstawy opodatkowania kosztów uzyskania przychodów poniesionych na działalność badawczo-rozwojową (są to tzw. koszty kwalifikowane). Z kolei IP Box to preferencyjne opodatkowanie dochodów uzyskiwanych ze sprzedaży produktów lub usług wytwarzanych w oparciu o prawo własności intelektualnej. Przedsiębiorcy, którzy osiągają dochody z prawa własności intelektualnej (IP) uzyskanego z działalności badawczo-rozwojowej lub z usług badawczo-rozwojowych zakupionych od innych podmiotów, ale przez siebie opatentowanych, będą mogli korzystać z preferencyjnej stawki 5% w podatku CIT lub PIT. W 2020 r. przedsiębiorcy po raz pierwszy będą mogli skorzystać z ulgi IP Box, która daje im prawo rozliczyć dochody uzyskane w 2019 r.

Pod koniec maja bieżącego roku nasz doradca podatkowy Agata Wleklińska poprowadziła webinar o tej tematyce. Jeśli nie mieliście Państwo sposobności aby uczestniczyć w tym wirtualnym spotkaniu, a zainteresowaliśmy Państwa możliwością skorzystania z tego rodzaju ulg, serdecznie zapraszamy do kontaktu!

6. Sąd arbitrażowy przy Krajowej Izbie Gospodarczej chce rozstrzygać spory korporacyjne

Dzięki ostatniej reformie postępowania cywilnego przeprowadzonej w 2019 roku spory wynikające ze stosunku spółki handlowej dotyczące zaskarżania uchwał zgromadzenia wspólników spółki z o.o czy też walnego zgromadzenia spółki akcyjnej mogą być rozstrzygane przez sądy arbitrażowe. Do tej pory uznawano, że tego rodzaju spory nie mają zdatności arbitrażowej i nie mogą być objęte zapisem na sąd polubowny. W związku z otwarciem się nowych możliwości Sąd Arbitrażowy przy Krajowej Izbie Gospodarcze wyraził wolę rozstrzygania tego typu sporów korporacyjnych i skierował właśnie do konsultacji projekt regulaminu w tzw. sprawach uchwałowych.

Co można zyskać kierując takie sprawy do arbitrażu? Wskazuje się przede wszystkim na czas i elastyczność. W wielu sądach powszechnych trzeba długo czekać na rozstrzygnięcie sprawy, co w przypadku konfliktu między wspólnikami lub akcjonariuszami może niekiedy utrudniać lub wręcz uniemożliwiać prawidłową działalność spółki. Arbitraż daje szansę na szybsze rozwiązanie sporu. Co więcej, w arbitrażu strony mają większy wpływ na kształt samego postępowania – mogą określić czas i miejsce rozstrzygania, wybrać odpowiednich arbitrów, a nawet zadecydować czy chcą przeprowadzić rozprawę czy po prostu wymieniać stosowne pisma. Warto też odnieść się do kwestii kosztów postępowania. W postępowaniu przed sądem arbitrażowym opłata jest zazwyczaj uzależniona od wartości przedmiotu sporu. Jednak z uwagi na fakt, że w przypadku sporów korporacyjnych nie zawsze da się ją określić, Sąd Arbitrażowy przy Krajowe Izbie Gospodarczej rozważa wprowadzenie stałej opłaty, tak jak obecnie ma to miejsce w sądzie powszechnym. Być może jej wysokość będzie kolejnym argumentem przemawiającym za skierowaniem sprawy uchwałowej do arbitrażu.

7. Ustawa o delegowaniu pracowników – co zmieni?

Do Sejmu trafił projekt ustawy implementującej unijne rozwiązania dotyczące delegowania pracowników. Nowe zasady powinny być wprowadzone do polskiego systemu prawnego do końca lipca. W ocenie specjalistów rozwiązania przewidziane w projekcie ustawy mogą oznaczać dla polskich pracodawców znaczne zwiększenie kosztów delegowania i konieczność przyjrzenia się swojej strukturze delegowania, jak również konieczność wywiązywania się z nowych obowiązków.

Poszerzony zostanie między innymi zakres minimalnego standardu gwarantowanego pracownikom delegowanym, w co wlicza się: pokrycie kosztów podróży, wyżywienia czy też zakwaterowania dla pracowników znajdujących się z powodów zawodowych daleko od domu. Co istotne, zgodnie z projektem po upływie 12 miesięcy delegowania, pracownikom będą przysługiwały nie tylko minimalne warunki zatrudnienia przewidziane w dyrektywnie, ale też wszelkie mające zastosowanie warunki zatrudnienia w państwie przyjmującym. W praktyce dojdzie zatem do zrównania pracownika delegowanego z pracownikiem z danego państwa przyjmującego.

Jednym z założeń implementowanych rozwiązań jest zrównanie wynagrodzenia obywateli państwa przyjmującego i pracowników delegowanych w myśl zasady „ta sama praca, ta sama płaca”. Państwa członkowskie będą obowiązane zapewnienia informacji o wynagrodzeniach wynikających z ustaw branżowych oraz regionalnych układów zbiorowych.

Download Newsletter No. 04/2020