ECOVIS System Rewident

ul. Garażowa 5A
02-651 Warszawa
Tel.: +48 22 380 03 80
E-Mail

ECOVIS LEGAL POLAND

ul. Belwederska 9A
00-761 Warszawa
Tel.: +48 22 400 45 85
E-Mail

Newsletter No. 01/2019

01.02.2019

1. Projekt ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary przewiduje surowe kary dla przedsiębiorców

Za podmiot zbiorowy uważane będą m. in. osoby prawne, spółki kapitałowe w organizacji, podmioty w stanie likwidacji oraz przedsiębiorcy niebędący osobą fizyczną z wyłączeniem Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego i ich związków.

Ustawa będzie miała zastosowanie do podmiotu zbiorowego mającego siedzibę lub prowadzącego działalność zarówno na terytorium Polski jak i za granicą, jeśli czyn zostanie popełniony lub jego skutek powstanie na terenie Polski.

Aby doszło do odpowiedzialności będzie musiało nastąpić działanie lub zaniechanie organu albo umyślne działanie lub zaniechanie Członka organu. Postępowanie karne będzie mogło być wszczęte, gdy nastąpi uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabronionego oraz istnienie uzasadnionego interesu społecznego.

Podmiot zbiorowy będzie odpowiadał także za czyn zabroniony popełniony przez:
  • osobę fizyczną uprawnioną do jej reprezentowania, podejmowania w jego imieniu decyzji lub sprawowania nadzoru;
  • osobę fizyczną dopuszczoną do działania przez jego organ, Członka jego organu lub osobę, wskazaną wyżej, wskutek nadużycia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków;
  • osobę przez niego zatrudnioną w związku ze świadczeniem pracy na jego rzecz.
Podmiot zbiorowy poniesie także odpowiedzialność za czyn zabroniony, z którego choćby pośrednio osiągnął korzyść majątkową, popełniony przez:
  • podwykonawcę albo innego przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną;
  • pracownika albo osobę upoważnioną do działania w interesie lub na rzecz przedsiębiorcy niebędącego osobą fizyczną
    jeżeli organ, Członek organu mógł się o tym dowiedzieć.

Kara pieniężna będzie mogła być orzeczona w wysokości od 30 000 zł do 30 000 000 zł.

Podmiot zbiorowy będzie mógł zostać rozwiązany, jeżeli będzie ponosił odpowiedzialność za działanie lub zaniechanie pozostające bezpośrednio w związku z prowadzoną przez ten podmiot działalnością gospodarczą, a jego dalsze funkcjonowanie będzie zagrażało bezpieczeństwu obrotu gospodarczego.

Jednakże podmiot zbiorowy nie będzie odpowiadał za nieprawidłowości w organizacji działalności podmiotu zbiorowego, które ułatwiły lub umożliwiły popełnienie czynu zabronionego, jeżeli wykaże, że wszystkie organy i osoby uprawnione do działania w jego imieniu lub interesie zachowały należytą staranność wymaganą w danych okolicznościach. Wskazane będzie stworzenie wewnętrznych procedur i ich przestrzeganie w tym zakresie.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

2. Zmiany w archiwizacji oraz przechowywaniu sprawozdań finansowych

Ustawa o rachunkowości nakłada na podmioty gospodarcze obowiązki w zakresie należytej ochrony danych, archiwizacji oraz przechowywania dokumentów. Nowelizacja ustawy wprowadziła zmiany w tym zakresie.

Od 1 stycznia 2019 r. zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe podlegają przechowywaniu przez okres co najmniej 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie. Tym samym zniknął obowiązek bezterminowego, trwałego przechowywania. Oznacza to, że z początkiem 2019 r. można zlikwidować sprawozdania finansowe zatwierdzone w 2013 r. i starsze. Z kolei sprawozdania finansowe za rok obrotowy 2017, sporządzone i zatwierdzone w 2018 r. będzie można zlikwidować nie wcześniej niż z początkiem 2024 r.

W ustawie brak jest natomiast regulacji dotyczącej postępowania z dokumentami po okresie ich przechowywania. Kierownik jednostki jako podmiot odpowiedzialny za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości (włącznie z czynnościami nadzorczymi) może we własnym zakresie podjąć decyzję o likwidacji. Nie jest konieczne, ale wskazane, żeby sporządzić protokół zawierający listę niszczonych dokumentów oraz podpisy osób odpowiedzialnych za zniszczenie.

3. Zmiany w Kodeksie Pracy dotyczące dokumentacji pracowniczej od stycznia 2019 r.

Dokumentacją pracowniczą jest dokumentacja w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta osobowe pracowników. Od stycznia 2019 r. w przypadku ponownego nawiązania stosunku pracy z tym samym pracownikiem, czyli w okresie 10 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek pracy uległ rozwiązaniu lub wygasł, pracodawca kontynuuje prowadzenie dla tego pracownika dotychczasowej dokumentacji pracowniczej.

Pracodawca może prowadzić i przechowywać dokumentację pracowniczą w wersji papierowej lub elektronicznej.

W przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracodawca ma obowiązek wydania pracownikowi w postaci papierowej lub elektronicznej wraz ze świadectwem pracy informacji o:
  • okresie przechowywania dokumentacji pracowniczej;
  • możliwości odbioru przez pracownika dokumentacji pracowniczej do końca miesiąca kalendarzowego następującego po upływie okresu przechowywania dokumentacji pracowniczej czyli przez okres zatrudnienia, a także po upływie 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek pracy uległ rozwiązaniu lub wygasł;
  • zniszczeniu dokumentacji pracowniczej w przypadku jej nieodebrania we wskazanym wyżej okresie.

Pracodawca wydaje kopię całości lub części dokumentacji pracowniczej na wniosek złożony w postaci elektronicznej lub papierowej przez pracownika lub byłego pracownika. W przypadku jego śmierci z wnioskiem takim mogą wystąpić małżonek i członkowie rodziny.

Pracodawca jest obowiązany do zniszczenia dokumentacji pracowniczej w terminie do 12 miesięcy po upływie wyżej wskazanego okresu przeznaczonego na odbiór dokumentacji pracowniczej. Do czasu zniszczenia istnieje możliwość wydania byłemu pracownikowi dokumentacji pracowniczej.

Pracodawca może zmienić postać, w której prowadzi i przechowuje dokumentację pracowniczą.

4. Rzecznik Praw Pasażera – nowa instytucja od 1 kwietnia 2019 r.

Rzecznik Praw Pasażera (RPP) pojawi się przy Urzędzie Lotnictwa Cywilnego (ULC) za sprawą nowelizacji prawa lotniczego. Pasażerowie linii lotniczych i klienci biur podróży będą mogli liczyć na łatwiejsze uzyskanie odszkodowania od przedsiębiorców: przewoźników lotniczych, organizatorów turystyki i sprzedawców biletów.

Rzecznik Praw Pasażera będzie zaangażowany w następujące spory:
  • z przewoźnikami lotniczymi w zakresie roszczeń wynikających z odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dłuższego opóźnienia lotów;
  • z przewoźnikami lotniczymi, organizatorami turystyki albo sprzedawcami biletów w zakresie roszczeń wynikających z braku informowania pasażerów korzystających z transportu lotniczego o tożsamości przewoźnika lotniczego wykonującego przewóz.

Przed złożeniem skargi do RPP, konieczne będzie złożenie reklamacji. Przewoźnicy lotniczy , organizatorzy turystyki oraz sprzedawcy biletów będą mieli 30-dniowy termin na przygotowanie odpowiedzi na reklamację. Po upływie tego terminu, niezależnie od tego czy reklamacja została rozpatrzona, pasażer będzie miał prawo podjęcia dalszych kroków.

Dotychczasowy, administracyjny model rozpatrywania skarg pasażerów zostanie zastąpiony modelem pozasądowego arbitrażu i mediacji. Obecnie to Prezes ULC rozstrzyga spór wydając decyzję administracyjną. Pasażer ma możliwość odwołania się do sądu administracyjnego.

Po zmianie i po wyczerpaniu przez konsumenta postępowania reklamacyjnego RPP będzie rozpatrywał skargę w przypadku powzięcia uzasadnionego podejrzenia naruszenia przepisów. Ponadto RPP będzie miał kompetencję do występowania z wnioskiem o wszczęcie postępowania nadzorczego do Prezesa ULC. W ramach tego postępowania Prezes ULC będzie mógł prowadzić kontrole, będzie miał prawo żądania wyjaśnień czy podmioty przestrzegają przepisów rozporządzeń unijnych. Dopiero po przeprowadzeniu kontroli będzie mógł zobowiązać przewoźnika, organizatora podróży, czy sprzedawcę biletów do usunięcia nieprawidłowości.

RPP w terminie nie dłuższym niż 90 dni kalendarzowych od otrzymania skargi będzie miał za zadanie umożliwić zbliżenie stanowisk stron postępowania. Rzecznik Praw Pasażera będzie zobowiązany do zakończenia postępowania:
  • w przypadku gdy przewoźnik lotniczy lub organizator turystyki nie wyrazi zgody na udział w tym postępowaniu;
  • nie udzieli odpowiedzi w terminie 21 dni od dnia otrzymania pisma informującego o wszczęciu postępowania;
  • nie dojdzie do rozwiązania sporu w terminie 90 dni.

Rzecznik Praw Pasażera będzie wyznaczany przez Prezesa ULC spośród pracowników urzędu na okres 5 lat. Wymogiem będzie posiadanie wyższego wykształcenia, wiedzy i doświadczenia w zakresie ochrony praw pasażera lub konsumenta, a także członkostwo korpusu służby cywilnej.

5. Wyrok TSUE: zaniechana inwestycja a prawo do odliczenia VAT

Prowadzenie działalności gospodarczej obarczone jest ryzykiem podjęcia nieudanej inwestycji. Przedsiębiorcy często dokonują niezbędnych zakupów, ale zdarza się, że z przyczyn losowych, nie dochodzi do sfinalizowania przedsięwzięcia. Wielu podatników zastanawia się wówczas, czy przysługuje im wtedy prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych w związku z przygotowaniami do zrealizowania transakcji.

Już w 1996 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wskazał, że prawo do odliczenia trwa, nawet gdy zamierzona działalność gospodarcza nie doszła do skutku i nie miały miejsca czynności opodatkowane. Uprawnienie to nie wygasa również, gdy do niesfinalizowania inwestycji doszło ze względu na przeprowadzoną analizę, która wykazała nieopłacalność przedsięwzięcia.

W 2018 r. Trybunał Sprawiedliwości UE także rozpatrywał kwestię odliczenia podatku naliczonego w przypadku nieudanej inwestycji. Jeden z przewoźników planował przejąć konkurencyjne przedsiębiorstwo. W związku z tym poniósł wydatki na usługi doradcze. Ostatecznie nie doszło do przejęcia ze względu na przepisy prawa konkurencji. Organ podatkowy odmówił przewoźnikowi prawa do odliczenia podatku. TSUE potwierdził prawo do odliczenia naliczonego podatku od wartości dodanej (VAT), mimo że działalność gospodarcza nie została zrealizowana. Jednakże warunkiem jest to, żeby wydatki te miały wyłączną przyczynę w planowanej działalności gospodarczej.

6. Przedsiębiorca nie straci ulgi, gdy złoży PIT po terminie

Wielu przedsiębiorców płaci niższy podatek dzięki korzystaniu z preferencyjnego opodatkowania z mężem lub żoną albo jako samotny rodzic. Dotychczas prawo do ulgi można było w łatwy sposób stracić. Wystarczyło przekroczyć choćby o jeden dzień ustawowy termin do 30 kwietnia na złożenie zeznania rocznego.

Nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. Dzięki jej zmianie złożenie zeznania rocznego po terminie nie będzie skutkowało utratą ulgi. Wymagane będzie jedynie złożenie korekty.

Nowe zasady będą obowiązywać już przy rozliczeniu PIT za 2018 r. Nie można jednak skorzystać z preferencji składając korektę za wcześniejsze lata. Potwierdził to dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 14 grudnia 2018 r.

7. Nowe wzory PIT od 2019 r.

Minister Finansów przygotował nowe wzory rocznych zeznań o wysokości dosięgniętego dochodu albo poniesionej straty w roku podatkowym. Wzory formularzy PIT muszą być zmienione w celu ich dostosowania do zmienionych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawa wprowadziła następujące zmiany:
  • tzw. minimalny podatek dochodowy w odniesieniu do podatników posiadających komercyjne nieruchomości handlowo-usługowe oraz budynki sklasyfikowane jako biurowe, o znacznej wartości, tj. takie, których wartość początkowa przekracza 10 milionów złotych.
    Zmiany te wpłynęły na treść i formę formularzy: PIT-36/PIT-36S, PIT-36L/PIT-36LS i PIT/MIT.
  • zwiększono wysokość odliczenia z tytułu ulgi podatkowej na działalność badawczo-rozwojową B+R do 100% wszystkich kosztów kwalifikowanych na działalność B+R dla wszystkich przedsiębiorstw.
    Zmiany te wpłynęły na treść i formę formularza PIT/BR.
  • instytucję tzw. działalności nierejestrowanej. Jest to działalność gospodarcza wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia.
    Zmiany te wpłynęły na treść i formę formularza PIT-36
  • określiła zasady udzielania przedsiębiorcom wsparcia na realizację nowych inwestycji. Dochody podatników uzyskane z działalności gospodarczej określonej w decyzji o wsparciu są wolne od podatku dochodowego.
    Dochody te należy wykazać w formularzach: PIT-36/PIT-36S lub PIT-36L/PIT-36LS.
  • reguluje zasady tymczasowego zarządzania przedsiębiorstwem osoby fizycznej po śmierci przedsiębiorcy, który we własnym imieniu wykonywał działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
    Formularze zostały oznaczone odpowiednio: PIT-36/PIT-36S i PIT-36L/PIT-36LS. Skreślenie przez podatnika wyrazów „PIT-36” lub „PIT-36L” będzie oznaczało, że zeznanie składa podatnik zarządzający przedsiębiorstwem w spadku.

Download Newsletter No. 01/2019