Artyku\u0142 5151 ustawy z dnia 15 wrze\u015bnia 2000 r. Kodeks sp\u00f3\u0142ek handlowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z p\u00f3\u017an. zm.), dalej jako \u201eKSH<\/b>\u201d, zosta\u0142 wprowadzony do polskiej ustawy z dniem 15 wrze\u015bnia 2024 r. na skutek implementacji dyrektywy 2019\/2121, zmieniaj\u0105cej dyrektyw\u0119 (UE) 2017\/1132 w odniesieniu do transgranicznego przekszta\u0142cenia, \u0142\u0105czenia i podzia\u0142u sp\u00f3\u0142ek.<\/p>\n
Regulacja zwarta we wspomnianym przepisie przewiduje nowy typ \u0142\u0105czenia sp\u00f3\u0142ek, w kt\u00f3rym nie wyst\u0119puje element przyznania udzia\u0142\u00f3w lub akcji sp\u00f3\u0142ki przejmuj\u0105cej. Brak konieczno\u015bci tzw. emisji po\u0142\u0105czeniowej jest w tym przypadku uzasadniony z uwagi na to\u017csamo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnika lub wsp\u00f3lnik\u00f3w w \u0142\u0105cz\u0105cych si\u0119 sp\u00f3\u0142kach oraz to\u017csamo\u015b\u0107 proporcji zaanga\u017cowania kapita\u0142owego.<\/p>\n
Atrakcyjno\u015b\u0107 tego sposobu \u0142\u0105czenia si\u0119 sp\u00f3\u0142ek, kt\u00f3ry na pierwszy rzut oka powinna by\u0107 r\u00f3wnie\u017c neutralna podatkowo dla sp\u00f3\u0142ki przejmuj\u0105cej, zosta\u0142a jednak obni\u017cona przez interpretacje indywidualne wydawane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako \u201eDyrektor KIS<\/b>\u201d) oraz niekt\u00f3re orzeczenia s\u0105d\u00f3w administracyjnych.<\/p>\n
O ile Dyrektor KIS potwierdza\u0142 neutralno\u015b\u0107 po\u0142\u0105czenia sp\u00f3\u0142ki matki ze sp\u00f3\u0142k\u0105 c\u00f3rk\u0105 z uwagi na brak zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od os\u00f3b prawnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 z p\u00f3\u017an. zm.), zwan\u0105 dalej \u201eustawa o CIT<\/b>\u201d do tego typu po\u0142\u0105czenia (interpretacja indywidualna z 16 pa\u017adziernika 2024 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.456.2024.2.AND), o tyle kwestionowa\u0142 po\u0142\u0105czenia pomi\u0119dzy sp\u00f3\u0142kami c\u00f3rkami. Zdaniem Dyrektora KIS, owe po\u0142\u0105czenia skutkowa\u0142y powstaniem przychodu podlegaj\u0105cego opodatkowaniu po stronie sp\u00f3\u0142ki przejmuj\u0105cej zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT. Na domiar z\u0142ego, przychodem po stronie sp\u00f3\u0142ki przejmuj\u0105cej mia\u0142a by\u0107 ustalona na dzie\u0144 poprzedzaj\u0105cy dzie\u0144 \u0142\u0105czenia warto\u015b\u0107 rynkowa maj\u0105tku sp\u00f3\u0142ki przejmowanej, kt\u00f3ra to warto\u015b\u0107 w ca\u0142o\u015bci stanowi nadwy\u017ck\u0119, o kt\u00f3rej mowa w art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT (interpretacja indywidualna z 14 sierpnia 2024 r. sygn. 0114-KDIP2-1.4010.192.2024.5.JF).<\/p>\n
Rozbie\u017cno\u015bci mo\u017cna by\u0142o r\u00f3wnie\u017c zaobserwowa\u0107 w orzecznictwie s\u0105d\u00f3w administracyjnych. Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 11 marca 2025 r. (sygn. akt I SA\/Kr 974\/24) przyzna\u0142 racj\u0119 skar\u017c\u0105cej w sporze z Dyrektorem KIS jednoznacznie wskazuj\u0105c, \u017ce art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT nie znajduje zastosowania do po\u0142\u0105czenia bezemisyjnego (w procedurze uproszczonej), a tym samym nie po stronie sp\u00f3\u0142ki przejmuj\u0105cej nie powstanie przych\u00f3d podlegaj\u0105cy opodatkowaniu. Zaznaczy\u0107 nale\u017cy, \u017ce sprawa dotyczy\u0142a po\u0142\u0105czenia horyzontalnego, tj. pomi\u0119dzy sp\u00f3\u0142kami siostrami. Podobnie wypowiada\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 10 lipca 2024 r. (sygn. akt. III SA\/Wa 947\/24) oraz z dnia 3 pa\u017adziernika 2024 r. (sygn. akt. III SA\/Wa 1425\/24).<\/p>\n
Innego zdania by\u0142 za to Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny we Wroc\u0142awiu w wyroku z 25 czerwca 2024 r. (sygn. akt. I SA\/WR 104\/24), kt\u00f3ry w sprawie po\u0142\u0105czenia sp\u00f3\u0142ek si\u00f3str stwierdzi\u0142, \u017ce je\u017celi nie dochodzi do wydania udzia\u0142\u00f3w (akcji) to ca\u0142a warto\u015b\u0107 przej\u0119tego maj\u0105tku stanowi przych\u00f3d podlegaj\u0105cy opodatkowaniu po stronie sp\u00f3\u0142ki przejmuj\u0105cej.<\/p>\n
W sprawie, po prawie dw\u00f3ch latach od wprowadzenia art. 5151 do KSH, postanowi\u0142 interweniowa\u0107 ustawodawca. W uchwalonej 5 sierpnia 2025 r. ustawie o zmianie ustawy \u2013 Prawo energetyczne oraz niekt\u00f3rych innych ustaw znalaz\u0142 si\u0119 zmieniony art. 12 ust. 1 pkt 8d ustawy o CIT, w kt\u00f3rym jednoznacznie wskazano, \u017ce przych\u00f3d na podstawie wspomnianego przepisu nie powstaje w przypadku po\u0142\u0105czenia przeprowadzanego na podstawie art. 5151 KSH. Wydaje si\u0119, \u017ce oznacza to koniec spor\u00f3w i rozbie\u017cno\u015bci co do neutralno\u015bci podatkowej horyzontalnych po\u0142\u0105cze\u0144 sp\u00f3\u0142ek w trybie bezemisyjnym. Ustawa zosta\u0142a ju\u017c podpisana przez Prezydenta RP dnia 27 sierpnia 2025 r., co oznacza \u017ce sama ustawa wejdzie w \u017cycie za kilkana\u015bcie dni.<\/p>\n