Przyst\u0119puj\u0105c do sp\u00f3\u0142ki, nowy wsp\u00f3lnik powinien wiedzie\u0107 jakie uprawnienia w stosunku do sp\u00f3\u0142ki mu przys\u0142uguj\u0105. Opr\u00f3cz oczywistych kwestii takich jak udzia\u0142 w Zgromadzeniu Wsp\u00f3lnik\u00f3w, przys\u0142uguje mu r\u00f3wnie\u017c prawo kontroli na mocy art. 212 Kodeksu Sp\u00f3\u0142ek Handlowych. Przepis ten stanowi, \u017ce ka\u017cdy wsp\u00f3lnik, bez wzgl\u0119du na ilo\u015b\u0107 posiadanych udzia\u0142\u00f3w, posiada prawo kontroli sp\u00f3\u0142ki. Kontrola ta mo\u017ce by\u0107 wykonywana poprzez przegl\u0105danie ksi\u0105g i dokument\u00f3w sp\u00f3\u0142ki, sporz\u0105dzenie bilansu dla w\u0142asnego u\u017cytku, jak r\u00f3wnie\u017c \u017c\u0105danie wyja\u015bnie\u0144 od zarz\u0105du. Co wi\u0119cej, podczas czynno\u015bci kontrolnych wraz ze wsp\u00f3lnikiem mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c osoba przez niego upowa\u017cniona np. prawnik czy ksi\u0119gowy, natomiast taka osoba nie mo\u017ce by\u0107 jedyn\u0105 osob\u0105 przegl\u0105daj\u0105c\u0105 dokumenty \u2013 nawet jako pe\u0142nomocnik. Podczas czynno\u015bci kontrolnych zawsze musi by\u0107 obecny r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lnik.<\/p>\n
Poprzez poj\u0119cie ksi\u0105g i dokument\u00f3w nale\u017cy rozumie\u0107 sprawozdania finansowe, bilanse, rachunki zysk\u00f3w i strat, akta spraw s\u0105dowych i rejestrowych, umowy zawierane przez sp\u00f3\u0142k\u0119 oraz inne dokumenty zwi\u0105zane z bie\u017c\u0105c\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 operacyjn\u0105 sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n
Wskazuje si\u0119, i\u017c w dowolnym momencie, jednak\u017ce powinno to by\u0107 przeprowadzone w granicach rozs\u0105dku. Oznacza to, \u017ce wsp\u00f3lnik powinien mie\u0107 na uwadze faktyczne godziny urz\u0119dowania sp\u00f3\u0142ki jak r\u00f3wnie\u017c nie zak\u0142\u00f3ca\u0107 jej toku prawid\u0142owego funkcjonowania. Dobr\u0105 praktyk\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c zapowiedzenie takiej kontroli, aby zarz\u0105d m\u00f3g\u0142 przygotowa\u0107 wszystkie niezb\u0119dne dokumenty.<\/p>\n
Zarz\u0105d na mocy art. 212 \u00a7 2 KSH posiada mo\u017cliwo\u015b\u0107 odm\u00f3wienia wsp\u00f3lnikowi wyja\u015bnie\u0144 oraz udost\u0119pnienia do wgl\u0105du ksi\u0105g i dokument\u00f3w sp\u00f3\u0142ki, je\u017celi istnieje uzasadniona obawa, \u017ce wsp\u00f3lnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem sp\u00f3\u0142ki i przez to wyrz\u0105dzi sp\u00f3\u0142ce znaczn\u0105 szkod\u0119. W takiej sytuacji Zarz\u0105d Sp\u00f3\u0142ki powinien podj\u0105\u0107 stosown\u0105 uchwa\u0142\u0119, w kt\u00f3rej przytoczy konkretne okoliczno\u015bci, kt\u00f3re na to wskazuj\u0105. Okoliczno\u015bci te musz\u0105 by\u0107 konkretne i sprecyzowane. Zarz\u0105d obowi\u0105zany jest szczeg\u00f3\u0142owo wskaza\u0107 ewentualne zagro\u017cenia wynikaj\u0105ce z uzyskania przez wsp\u00f3lnika wiadomo\u015bci i wykaza\u0107 zwi\u0105zek z powstaniem ewentualnej szkody sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n
W takim przypadku wsp\u00f3lnik mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 rozstrzygni\u0119cia tej sprawy poprzez wniesienie odwo\u0142ania do reszty wsp\u00f3lnik\u00f3w i \u017c\u0105da\u0107 podj\u0119cia stosownej uchwa\u0142y w tym zakresie. Uchwa\u0142a powinna by\u0107 powzi\u0119ta w terminie miesi\u0105ca od dnia zg\u0142oszenia \u017c\u0105dania. Wsp\u00f3lnik, kt\u00f3remu odm\u00f3wiono dost\u0119pu, wnosi odwo\u0142anie do pozosta\u0142ych wsp\u00f3lnik\u00f3w za po\u015brednictwem zarz\u0105du. Wsp\u00f3lnicy mog\u0105 rozstrzygn\u0105\u0107 t\u0119 kwesti\u0119 bez zwo\u0142ywania zgromadzenia wsp\u00f3lnik\u00f3w np. podejmuj\u0105c uchwa\u0142\u0119 w trybie obiegowym.<\/p>\n
Je\u017celi pozostali wsp\u00f3lnicy podzielili obawy zarz\u0105du i odm\u00f3wili dost\u0119pu do informacji lub zosta\u0142 przekroczony miesi\u0119czny termin do podj\u0119cia uchwa\u0142y w tym zakresie, to wsp\u00f3lnik kt\u00f3ry zamierza\u0142 przeprowadzi\u0107 kontrol\u0119, ma prawo do\u00a0 ostatecznego rozwi\u0105zania tej kwestii przez s\u0105d. Termin na wniesienie takiego odwo\u0142ania wynosi 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o uchwale wsp\u00f3lnik\u00f3w albo 7 dni od up\u0142ywu miesi\u0119cznego terminu na podj\u0119cie tej uchwa\u0142y. Wa\u017cne jest, \u017ce wsp\u00f3lnik przed wej\u015bciem na drog\u0119 s\u0105dow\u0105 musi wyczerpa\u0107 ca\u0142\u0105 procedur\u0119 wewn\u0105trzkorporacyjn\u0105, w przeciwnym razie jego wniosek zostanie odrzucony z uwagi na niedopuszczalno\u015b\u0107 drogi s\u0105dowej.<\/p>\n