Ustawa o ochronie os\u00f3b zg\u0142aszaj\u0105cych naruszenia prawa, szerzej znana jako tzw. \u201eustawa o sygnalistach\u201d dotyczy uregulowania \u015bcie\u017cki zg\u0142aszania narusze\u0144 (wewn\u0119trznej\/ zewn\u0119trznej) i ochrony osoby zg\u0142aszaj\u0105cej naruszenia tzw. \u201esygnalisty\u201d.<\/p>\n
Tematowi ochrony sygnalist\u00f3w i uregulowania \u015bcie\u017cki zg\u0142aszania narusze\u0144 po\u015bwi\u0119cona jest Dyrektywa UE z 2019 roku (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019\/1937 z dnia 23 pa\u017adziernika 2019 r. w sprawie ochrony os\u00f3b zg\u0142aszaj\u0105cych naruszenia prawa Unii). Przywo\u0142ana Dyrektywa powinna by\u0142a zosta\u0107 w Polsce (i w pozosta\u0142ych krajach UE) wdro\u017cona do 17 grudnia 2021 roku.\u00a0<\/p>\n
Zgodnie z informacj\u0105 podan\u0105 na stronie Rz\u0105dowego Procesu Legislacji, projekt ustawy wdra\u017caj\u0105cej Dyrektyw\u0119 z 2019 roku jest obecnie na etapie opiniowania. Z kolei Minister Rodziny i Polityki Spo\u0142ecznej wskazuje, \u017ce obecnie trwa proces analizy du\u017cej liczby zg\u0142oszonych uwag do projektu tzw. \u201eustawy o sygnalistach\u201d i nie jest wstanie wskaza\u0107 dok\u0142adnego terminu skierowania projektu ustawy do Sejmu.\u00a0<\/p>\n
Regulacje dotycz\u0105ce sygnalist\u00f3w obejmuj\u0105 od 17.12.2021 r. pracodawc\u00f3w z sektora publicznego oraz pracodawc\u00f3w z sektora prywatnego zatrudniaj\u0105cych powy\u017cej 250 pracownik\u00f3w. Pracodawcy zatrudniaj\u0105cy pomi\u0119dzy 50 a 249 pracownik\u00f3w maj\u0105 czas do 17.12.2023 r. Z kolei pracodawcy zatrudniaj\u0105cy poni\u017cej 50 pracownik\u00f3w nie musz\u0105 wdra\u017ca\u0107 \u017cadnych zmian.\u00a0<\/p>\n
Je\u017celi chodzi o sygnalist\u00f3w obj\u0119tych ochron\u0105 jest to du\u017ca grupa os\u00f3b, w\u015br\u00f3d nich warto wskaza\u0107, \u017ce nie nale\u017c\u0105 do niej jedynie pracownicy zatrudnieni na umow\u0119 o prac\u0119, ale r\u00f3wnie\u017c osoby na tzw. \u201e\u015bmieci\u00f3wkach\u201d, B2B, sta\u017cy\u015bci czy te\u017c wolontariusze. Ochrona rozci\u0105ga si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na okres kandydowania do pracy i okres po zako\u0144czeniu pracy. Ustawa chroni r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du i wsp\u00f3lnik\u00f3w w sp\u00f3\u0142kach.\u00a0<\/p>\n
Ustawa dotyczy przede wszystkim mo\u017cliwo\u015bci anonimowego zg\u0142oszenia naruszenia prawa przez sygnalist\u0119 w ramach przewidzianej \u015bcie\u017cki (najcz\u0119\u015bciej wewn\u0119trznej, poprzez stworzenie regulaminu zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych obejmuj\u0105cych procedur\u0119 zg\u0142aszania narusze\u0144 i podejmowania dzia\u0142a\u0144 nast\u0119pczych).<\/p>\n
Obejmuje r\u00f3wnie\u017c zakres ochrony sygnalisty np. zakazu odwetu, niekorzystnego traktowania, \u017c\u0105dania naprawienia szkody, poci\u0105gni\u0119cia do odpowiedzialno\u015bci dyscyplinarnej.<\/p>\n
Wprowadza tak\u017ce m.in. obowi\u0105zek prowadzenia rejestru zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych przez pracodawc\u0119 oraz okre\u015bla \u015bcie\u017ck\u0119 zg\u0142osze\u0144 zewn\u0119trznych, wskazuje m.in., \u017ce organem centralnym do zg\u0142osze\u0144 zewn\u0119trznych jest Rzecznik Praw Obywatelskich (opr\u00f3cz zastrze\u017conych dla UOKiK).<\/p>\n
Kary okre\u015blone w projekcie ustawy obejmuj\u0105: grzywn\u0119, ograniczenie wolno\u015bci lub te\u017c pozbawienie wolno\u015bci do lat 3.\u00a0<\/p>\n
Dzia\u0142ania, kt\u00f3re podlegaj\u0105 karze obejmuj\u0105 utrudnianie zg\u0142oszenia narusze\u0144 przez sygnalist\u00f3w, odwetowe dzia\u0142anie wobec sygnalisty, naruszenie anonimowo\u015bci sygnalisty, przekazanie przez sygnalist\u0119 nieprawdziwych informacji oraz nie wdro\u017cenie lub niew\u0142a\u015bciwe wdro\u017cenie procedur przez pracodawc\u0119 (procedury wewn\u0119trznej).<\/p>\n