Audytorzy i księgowi w Polsce

ul. Garażowa 5a
02-651 Warszawa
Tel.: +48 22 38 00 38 0
E-Mail

Prawnicy w Polsce

ul. Belwederska 9A
00-761 Warszawa
Tel.: +48 22 400 45 85
E-Mail

Newsletter No. 11/2018

06.12.2018

1. Nowa ustawa o tachografach stosowanych w transporcie

Parlament uchwalił nową ustawę o tachografach stosowanych w transporcie drogowym. Większość przepisów weszła w życie 3 września br., natomiast pozostałe wejdą w życie odpowiednio z dniem 31 grudnia br. i 1 stycznia 2019 r.

Dotychczasowe regulacje dotyczące tachografów znajdowały się w ustawach prawo o miarach i o systemie tachografów cyfrowych regulujących tachografy dwóch generacji – analogowych i cyfrowych. Dzięki nowej ustawie zapewniono spójność przepisów w tym obszarze. Określono w niej wymagania wobec warsztatów wykonujących instalacje, naprawy i sprawdzenia tachografów oraz uprawnienia techników pracujących w tych warsztatach, jak również zawarto jednolite rozwiązania odnoszące się do tachografów cyfrowych i analogowych.

Ustawa pozwala na dostosowanie krajowych aktów prawnych do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym.

Celem ustawy jest ograniczenie ryzyka niewłaściwego wykorzystywania tachografów. Zapewnić to mają nowe zasady ich instalacji, naprawy oraz ich kontroli. Poprzez ujednolicenie systemu prawnego poprawie ma ulec bezpieczeństwo systemu, zwiększona ma być sprawność kontroli systemu i egzekwowanie przepisów socjalnych w transporcie drogowym. W efekcie końcowym ma nastąpić redukcja przypadków niedozwolonej ingerencji w dane rejestrowane przez tachografy.

Ustawa o tachografach wprowadza m.in.:
  • konieczność przeprowadzenia obowiązkowych szkoleń techników warsztatów, co najmniej raz na 4 lata;
  • obowiązek zdania odpowiedniego egzaminu i uzyskania certyfikatu technika warsztatu przez Prezesa GUM (Głównego Urzędu Miar);
  • możliwość skierowania przez funkcjonariusza służby kontrolnej, np. Inspekcji Transportu Drogowego, pojazdu do zatwierdzonego warsztatu w celu sprawdzenia ewentualnego podłączenia do nielegalnego urządzenia, w przypadku uzasadnionego podejrzenia;
  • przyznanie uprawnienia dla wydania jednego zezwolenia na prowadzenie działalności serwisowej dotyczącej wszystkich rodzajów tachografów;
  • zakaz możliwości prowadzenia działalności serwisowej przez przewoźników i podmioty, których działalność może naruszać bezpieczeństwo systemu tachografów.

Zezwolenia na prowadzenie warsztatu obsługującego tachografy analogowe zachowują ważność przez okres, na który zostały wydane, pod warunkiem, że działalność ta nie była prowadzona łącznie z działalnością zawodową, która mogłaby stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa systemu tachografów. W przypadku tachografów cyfrowych podmioty prowadzące działalność w dniu wejścia w życie ustawy mogą prowadzić ją nadal w dotychczasowym zakresie przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Po upływie tego okresu konieczne będzie dostosowanie działalności do nowych przepisów i złożenie wniosku o wydanie zezwolenia, nie później niż na 3 miesiące przed upływem tego okresu.

Za złamanie zakazu produkcji, dystrybucji, reklamy lub sprzedaży urządzeń albo przedmiotów przeznaczonych do manipulowania tachografami, grozi kara grzywny, ograniczenia wolności lub w najgorszym wypadku kara pozbawiania wolności do 2 lat. Z kolei za prowadzenie działalności w zakresie instalacji, sprawdzania, przeglądów lub napraw tachografów bez zezwolenia oraz za wprowadzanie do obrotu urządzeń bądź ich części bez świadectwa homologacji typu grozi kara pieniężna w wysokości od 10 tys. zł – 20 tyś. zł.

2. Oddział przedsiębiorcy zagranicznego złoży bezpłatnie dokumenty finansowe

Niedawno wprowadzone usprawnienia bezpłatnego zgłaszania dokumentów finansowych do Repozytorium Dokumentów Finansowych (RDF) umożliwiły bezpłatne składanie oraz podpisywanie dokumentów finansowych do RDF przez osoby reprezentujące zagranicznego przedsiębiorcę w oddziale (reprezentant oddziału). Wcześniej możliwe było skorzystanie z tradycyjnego, płatnego wniosku o wpis wzmianek w rejestrze przedsiębiorców.

Istnieją jednak wątpliwości, czy zmiana jest zgodna z ustawą o Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) i ustawą o rachunkowości.

Aby pomyślnie złożyć sprawozdanie finansowe, zgodnie z ustawą o KRS, musi być spełnionych łącznie kilka przesłanek:
  • co najmniej jedna osoba fizyczna powinna mieć numer PESEL ujawniony w rejestrze;
  • osoba ta powinna być wpisana jako członek organu uprawnionego do reprezentowania lub jako wspólnik, syndyk, likwidator;
  • zgłoszenie powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym.

Reprezentant oddziału nie jest członkiem organu, a wyłącznie osobą uprawnioną do reprezentowania oddziału, w związku z czym nie znajduje się w zamkniętym katalogu osób uprawnionych do zgłaszania dokumentów finansowych.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości sprawozdanie finansowe powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Do osób, które mogą złożyć podpis należą
  • osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych;
  • kierownik jednostki (członek lub członkowie Zarządu lub innego organu zarządzającego);
  • wszyscy członkowie organu (jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy).

Skoro reprezentant oddziału nie jest członkiem organu, lecz osobą umocowaną do działania w jego imieniu, to nie powinien mieć on możliwości podpisywania sprawozdania finansowego oddziału.

Pożądanym rozwiązaniem byłoby szybkie znowelizowanie przepisów ustawy o KRS i o rachunkowości do obecnych realiów.

3. Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii proponuje zmiany w celu ograniczenia zatorów płatniczych

Zatory płatnicze to problem występujący nie tylko w Polsce. Występuje on również w innych krajach Unii Europejskiej. W największym stopniu są one dotkliwe dla mniejszych przedsiębiorstw. Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii (MPiT) zgłosiło projekt zmiany niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych. Celem jest poprawa warunków prowadzenia biznesu w Polsce.

Na skutek zmian wprowadzony ma zostać maksymalny, 60-dniowy termin płatności w transakcjach, w których płatnikiem jest duże przedsiębiorstwo, a jego kontrahentem mały i średni przedsiębiorca. Nawet jeśli strony zastrzegą termin dłuższy niż 60 dni, to zostanie on zastąpiony przez termin ustawowy.

W transakcjach handlowych, w których dłużnikiem będzie podmiot publiczny np. urzędu, uczelnie publiczne, jednostki policji, będzie obowiązek stosowania maksymalnie 30-dniowego terminu płatności.

Firmy, których roczny przychód będzie wynosił 50 mln euro będą zobowiązane do przekazywania informacji dotyczących praktyk płatniczych Ministrowi Finansów, który będzie je publikował na swojej stronie. Każdy będzie mógł sprawdzić, jak dane przedsiębiorstwo zachowuje się względem innych kontrahentów. Możliwe będzie także zidentyfikowanie dłużników, którzy mając środki finansowe, nie uregulowali ich terminowo.

Duże przedsiębiorstwa, za niezgodne z prawem i nieetyczne działania, będą mogły być ukarane sankcją nawet do 5% kwoty niezapłaconych terminowo należności. Będzie ona wydawana przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei mali i średni przedsiębiorcy będą mogli dochodzić w postępowaniu sądowym dodatkowej kwoty od należności głównej, w postaci 1%, jako rekompensatę dysproporcji istniejących między kontrahentami.

Proponowane zmiany będą dotyczyć także procedury sądowego dochodzenia należności. Wprowadzona zostanie procedura uproszczonego postępowania nakazowego, gdy wartość roszczenia nie będzie przekraczać 75 tyś. zł. Sąd będzie wydawał nakaz zapłaty w terminie 14-dni na podstawie umowy, dowodu dostarczenia rachunku lub faktury, po uprawdopodobnieniu spełnienia swojego świadczenia. Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych i rekompensata będą naliczane automatycznie przez sąd.

Nowe przepisy mają wejść w życie w 2019 r., z nielicznymi wyjątkami, które mają obowiązywać od 2020 r.

4. Ministerstwo Sprawiedliwości (MF) planuje powołać specjalny urząd nadzorujący biegłych rewidentów

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy dotyczący powołania specjalnego urzędu nadzorującego biegłych rewidentów. Ich pracę będzie weryfikować Polska Agencja Nadzoru Audytowego.

Obecnie znaczna część zadań z zakresu nadzoru publicznego jest wykonywanych przez Polskę Izbę Biegłych Rewidentów (PIBR) pod nadzorem Komisji Nadzoru Audytowego (KNA). Zdaniem MF, Komisja Nadzoru Audytowego nie ma wystarczających narzędzi pozwalających na sprawdzenie jakości usług świadczonych przez firmy audytorskie w zakresie związanym np. z prospektami emisyjnymi obecnych lub przyszłych emitentów papierów wartościowych. Według MF istnieje potrzeba szerszego kontrolowania działalności firm audytorskich w zakresie innych usług przez nie świadczonych, w tym związanych z funkcjonowaniem rynku kapitałowego.

Nowy organ kontroli ma zapewnić skuteczny system monitorowania działalności firm audytorskich. Będzie uprawniony do przeprowadzenia kontroli bezpośrednich w odniesieniu do wszystkich usług objętych standardami wykonywania zawodu świadczonych przez firmy audytorskie. PIBR będzie realizowała zadania nadzoru w bardzo ograniczonym zakresie.

5. Czy warto sprzedać znak towarowy w przypadku upadłości lub restrukturyzacji?

W toku postępowania upadłościowego czy restrukturyzacyjnego majątkiem upadłego zarządza syndyk, zarządca, nadzorca albo sam upadły. Obowiązkiem osoby zarządzającej jest możliwie jak najpełniejsza spłata wierzycieli upadłego, w tym przede wszystkim spłata jego należności o charakterze publicznoprawnym. W tym celu sprzedawane są składniki majątkowe, na które składają się dobra materialne i niematerialne.

W zależności od sytuacji upadłego i przyjętej strategii przez osobę zarządzającą masą upadłości, w przypadku gdy znak towarowy ma wysoką wartość, jego sprzedaż może okazać się bardzo korzystna dla przedsiębiorstwa. Wyceny dokonuje biegły sądowy, który bierze pod uwagę takie czynniki jak m. in.:
  • długość funkcjonowania przedsiębiorstwa na rynku;
  • rodzaj towarów i usług, w odniesieniu do których dany znak został zarejestrowany;
  • czy znak został zarejestrowany regionalnie, krajowo lub międzynarodowo;
  • renoma znaku.

W przypadku podjęcia decyzji o sprzedaży znaku towarowego, osoba zarządzająca masą upadłości ogłasza przetarg publiczny.

6. Co to jest phishing i kto ponosi odpowiedzialność?

Phishing jest jedną z popularniejszych form cyberprzestępczości wykorzystywaną przez przestępców. Są to rozmaite sposoby wyłudzania danych poprzez podszywanie się pod inną osobę, firmę, a także banki. Ataki polegają na rozsyłaniu wiadomości mailowych, w której jest link do fałszywej strony banku. Po kliknięciu ofiara postępuje zgodnie z komunikatami mówiącymi o potrzebie uzupełnienia danych logowania, wpisywania jednorazowych kodów otrzymanych w formie sms czy też wybranych danych osobowych. Wszystko odbywa się pod pozorem konieczności dodatkowego zabezpieczenia konta, zatwierdzenia zmian czy innej przynęty. Wyłudzone informacje w tym samym czasie wykorzystywane są przez złodziei do dokonania transakcji za pośrednictwem prawdziwego serwisu bankowości elektronicznej. Następnie przestępcy dokonują transferu pieniędzy na konta bankowe, po czym bardzo szybko dokonują wypłaty w bankomacie, najczęściej daleko od granic naszego kraju. Wykradane sumy wynoszą od kilku do nawet kilkuset tysięcy złotych.

W celu odzyskania należności należy bezzwłocznie zawiadomić bank i złożyć reklamację. Bank ma 15 dni roboczych na odpowiedź. W przypadku braku odpowiedzi reklamację uznaje się za rozpatrzoną zgodnie z żądaniem. W razie niepomyślnego rozpatrzenia reklamacji można złożyć odwołanie do rzecznika klienta, który funkcjonuje w większości banków. Potem pozostaje wszczęcie postępowania sądowego. Postępowania karne często kończą się umorzeniem.

Ryzyko związane z tzw. nieautoryzowanymi transakcjami płatniczymi w znacznym stopniu spoczywa na banku. Transakcję uważa się za autoryzowaną, jeżeli płatnik tj. posiadacz konta, wyraził zgodę na jej wykonanie w sposób przewidziany w umowie. Na banku spoczywa ciężar dowodu. W celu uniknięcia odpowiedzialności musi on udowodnić, że autoryzacja miała miejsce lub wykazać, że transakcja mimo nieautoryzowania, nastąpiła wskutek rażącego niedbalstwa płatnika lub że płatnik dopuścił się naruszenia obowiązku korzystania z karty bankowej zgodnie z umową albo obowiązku niezwłocznego zgłaszania nieuprawnionego jej użycia, przy czym również wskutek rażącego niedbalstwa.

W przypadku wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej, bank ma obowiązek dokonania niezwłocznego zwrotu płatnikowi skradzionej kwoty. Powinno to nastąpić nie później niż do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia zaistniałej sytuacji lub po dniu otrzymania stosownego zgłoszenia od klienta.

7. Unijne zmiany w sprawie przepływu danych nieosobowych

Unia Europejska kończy prace nad rozporządzeniem w sprawie ram dotyczących swobodnego przepływu danych nieosobowych. Od 2020 roku wymóg krajowej lokalizacji danych nieosobowych przestanie obowiązywać.

Dane nieosobowe to wszystkie informacje, które nie pozwalają ustalić tożsamości internauty np. przeglądane strony, system operacyjny. Nowe prawo określi zasady swobodnego przepływu danych, reguł ich przechowywania na serwerach oraz lokalizacji samych serwerów, a także ich dostępności dla właściwych organów państwowych.

Zakazane będą wszelkie wymogi dotyczące lokalizacji danych, chyba że będą uzasadnione względami bezpieczeństwa publicznego. Zasady przetwarzania nie będą wynikać z przepisów wewnętrznych państwa członkowskiego.

Rozporządzenie gwarantuje właściwym organom krajowym dostęp do przetwarzanych danych, co ma zapewnić efektywną kontrolę nadzorczą. Użytkownicy nie będą mogli odmówić udzielenia właściwym organom dostępu do danych, podając jako przyczynę odmowy fakt, że dane te są przechowywane/przetwarzane w innym państwie członkowskim.